KURBAN'DA BULUNMASI GEREK VASIFLAR

1072 Kurbanlık hayvanların yaşı ile ilgili olarak Hz. Cabir (ra)'den rivayet edilen bir Hadis-i Şerif'te Resûl-i Ekrem (sav)'in: "İki yaşına girmiş (Müsinne) hayvandan başkasını kesmeyiniz. Eğer iki yaşına girmiş hayvan bulamazsanız, bu durumda "Cezae" halindeki koyunu kurban olarak kesiniz"(346) buyurduğu bilinmektedir. Hanefi fûkahası: "Kurbanlık hayvanın yaşı için seniyy kâfidir. Seniyy; koyunda bir yaşını tamamlayıp ikisine giren, Sığır'dan iki şayını tamamlayıp, üç yaşına giren, Deve'den de beş yaşını tamamlayıp, altı yaşına giren hayvandır"(347) hükmünde müttefiktir.

1073 Molla Hüsrev: "Deve'den, Sığır'dan ve Koyun'dan "Seniyy" ve "Seniyye'den" ziyade olanların kurban edilmesi sahihtir. Seniyy Deve'den beş, Sığır'dan iki ve Koyun'dan bir yaşında olanına verilen isimdir. Netice olarak; "Seniyy" ve "Seniyy'den" ziyade olanların hepsinden udhiyye (Kurban) caizdir. Altı aylık kuyruklu koyundan da sahih olur. Kuyruğu olan koyuna (Da'n) denir. Altı aylık koyuna "Cezae'de" denilmiştir. Gösterişli olan altı aylık kuyruklu koyundan Resûl-i Ekrem (sav)'in: "Siz senaya (Seniyy) ile kurban kesin. ancak sizden biriniz tokludan altı aylığını (Cezae'yi) kurban edebilir" kavli sebebiyle sahih olur"(348) hükmünü beyan etmektedir. Sonuç olarak; kurbanlık için "Seniyy" ve "Seniyy'den" ziyade olan hayvanlar, tercih edilmelidir. Sadece koyundan "Cezae"; gösterişli olmak ve annesinden farkı bulunmamak şartıyla sahihtir.(349)

1074 Resûl-i Ekrem (sav)'in: "Dört hayvan kurban olmaz. Bunlar; körlüğü zahir olan kör hayvan, hastalığı belli olan hasta hayvan, topallığı zahir olan topal hayvan ve Mezbahaya (Kesileceği yere) gidemeyecek derecede zayıf olan hayvan"(350) buyurduğu bilinmektedir. Hanefi fûkahası: "İki veya bir gözü kör, kulağı veya kuyruğunun tamamı veya çoğu kesik, kurban edileceği yere kadar yürümeye gücü yetmeyen hasta veya zayıf hayvanların kurban edilmesi sahih değildir"(351) hükmünde müttefiktir. Dolayısıyla kurban edilecek hayvanların bütün azalarının sağlam olması esastır. Ancak boynuzu olmayan, hadım (İğdiş edilmiş, burulmuş) olan ve uyuz hastalığı bulunan hayvanın kurban edilmesi sahihtir. Zira bu hallerin kurbanın etine herhangi bir zararı sözkonusu değildir. Elbette en güzeli, her türlü ayıptan salim olan hayvanların kurban edilmesidir. Mü'minler kurban için hayvan satın alırken, bu vasıflara dikkat etmelidirler.

 


(346) Sünen-i İbn-i Mace - İst: 1401, Çağrı Yay. C: 2, Sh: 1049, Had. No: 3141.

(347) İmam-ı Serahsi - El Mebsut - Beyrut: ty C: 12, Sh: 9. Ayrıca İmam-ı Merginani - El Hidaye şerhû Bidayetü'l Mübtedi - Kahire: 1965, C: 4, Sh: 71, Şeyh Muhammed İbn-i Süleyman - Mecmuau'l Enhur fi şerhi'l Mülteka El Ebhur (Şerhu Damad) Beyrut: ty C: 2, Sh: 519.

(348) Molla Hüsrev - Dürerû'l Hükkam fi şerhû Gureri'l Ahkam - İst: 1307 C: 1, Sh: 270.

(349) Şeyh Nizamüddin ve heyet - El Feteva-ı Hindiyye - Beyrut: 1400, C: 5, Sh: 298.

(350) Sünen-i Tirmizi - İst: 1401, Çağrı Yay. C: 4, Sh: 85-86, K. Udhiyye bab: 5. Ayrıca Sünen-i İbn-i Mace - C: 2, Sh: 1050.

(351) Şeyh Abdülgani El Meydani - El Lübab fi şerhi'l Kitab - Beyrut: 1400, C: 3, Sh: 234-235. Ayrıca Şeyh Nizamüddin ve heyet - A.g.e. C: 5, Sh: 299.

Not: Bu bilgiler Yusuf KERİMOĞLU Hocanın (Emanet ve Ehliyet) adlı eserden alınmıştır. Allah kendisinden razı olsun



KURBAN BAHSİ İNDEKSİ