HANGİ HAYVANLAR KURBAN OLARAK KESİLEBİLİR?

1071 Kurbanlık hayvanlar şunlardır: Deve, sığır, manda, koyun ve keçi!.. Molla Hüsrev: "Kurban, her mükellef için bir koyundur. Bir mükellef için, bir koyundan daha azı ile caiz olmaz. Yine bir kişiden, yedi kişiye kadar bir deve veya bir sığırdır. Kıyâs; bütün kurbanlık hayvanların ancak bir kişiden caiz olması noktasındadır. Zira kan akıtmak, bir tek kurbet (İbadet) hükmündedir. Bu ise cüzlere ayrılmayı kabul etmez. Ancak biz kıyası, Sahabe-i Kiram'dan gelen kaville (Eser'le) terkediyoruz. Bu eser Hz. Cabir (ra)'den rivayet edilmiştir. Hz. Cabir (ra): ""Resûl-i Ekrem (sav) ile beraber bir sığırı yedi kişi; bir deveyi de, yine yedi kişi için kurban ederdik" buyurmuştur. Koyun hakkında nass bulunmadığı için, kıyasın aslı üzere kalmıştır"(343) hükmünü beyan etmektedir. Resûl-i Ekrem (sav)'in: "Sığır yedi kişi için, deve de yedi kişi için kesilir"(344) buyurduğu bilinmektedir. Sonuç olarak; bir koyun veya keçi; bir kişiden fazlası için kesilemez. Zira burada ortaklık sözkonusu değildir. Deve, manda veya Sığır; bir kişi için kesilebileceği gibi, iki, üç, dört, beş, altı veya yedi kişi için kesilebilir. Ortakların sayısının tek veya çift olmasının herhangi bir mahzuru yoktur. Ancak Kurban'a iştirak eden hisse sahiplerinden birisi müslüman değilse veya ibadet kasdı ile değil de, "Et niyetiyle" iştirak ederse, kesilen kurban bâtıl olur.(345) Diğer ortakların yeniden kurban kesmesi gerekir.


(343) Molla Hüsrev - Dürerû'l Hükkam fi şerhû Gureri'l Ahkam - İst: 1307 C 1, Sh: 66.

(344) Sünen-i Ebû Davud - İst: 1401, Çağrı Yay. C: 3, Sh: 232, K. Edahi Bab: 5.

(345) Şeyh Muhammed İbn-i Süleyman - Mecmuaû'l Enhur fi Mülteka El Ebhur (Şerhû Damad - Beyrut: t, D. İhya Neşri C: 2, Sh: 517. Ayrıca Molla Hüsrev - A.g.e. C: 1, Sh: 270. (Not: Şurası muhakkaktır ki kurban bir ibadettir. Dolayısıyla, ibadete ehil olmak şart olduğu gibi, niyet sahibi olmak da şarttır. Nitekim Molla Hüsrev: "Eğer yedi kişiden biri kâfir olursa veya et niyetiyle iştirak ederse kurban sahih olmaz. Çünkü kâfir, kurbana ehil değildir. Ete ortak olma kasdı da, kurbet'e (ibadete) aykırıdır" buyurmaktadır. Günümüzde bu hassasiyet hemen hemen kaybolmuştur. Bilhassa "et elde etme" niyetiyle kurbana iştirak edenlerin sayısı çoğalmıştır. Ayrıca İslâm'ı reddeden birçok ideolojiye itikad eden kimseler, adet olarak kurban kesmekte veya kurbana ortak olmaktadırlar. Bu hususta çok titiz davranmak gerekir.

Not: Bu bilgiler Yusuf KERİMOĞLU Hocanın (Emanet ve Ehliyet) adlı eserden alınmıştır. Allah kendisinden razı olsun



KURBAN BAHSİ İNDEKSİ